Για τις εξελίξεις στην ανώτατη παιδεία
σχέδιο "Αθηνά"
Η παρέμβασή μας αυτή ως σύλλογος έκτακτου εκπαιδευτικού προσωπικού έχει σα στόχο να αναδείξει ότι υπάρχει και διαφορετικός δρόμος για την εξέλιξη της ανώτατης παιδείας στην Ελλάδα, δρόμος που ακολουθεί πορεία διαμετρικά αντίθετη από αυτή που προκρίνουν και απεργάζονται στα διευθυντήρια της ΕΕ και πολεμούν να εφαρμόσουν οι εκάστοτε κυβερνήσεις της χώρας μας.
Αποτελεί κοινό τόπο να πούμε ότι η κατάσταση δεν πάει άλλο, ότι Πανεπιστήμια και ΤΕΙ, έχουν φτάσει σε σημείο αδυναμίας εφαρμογής των προγραμμάτων σπουδών τους, ότι σίτιση και η στέγαση των σπουδαστών που έχουν ανάγκη δεν είναι πια κεκτημένο, αλλά έχει μετατραπεί σε ζητούμενο, ότι οι ωρομίσθιοι καθηγητές μένουν απλήρωτοι για πολλούς μήνες, ότι αποτελεί πρόκληση να ζητείται επιτακτικά από τον Υπουργό Παιδείας συγκεκριμένο σχέδιο συγχώνευσης τμημάτων ΤΕΙ, τμημάτων Πανεπιστημίων, ΤΕΙ με ΤΕΙ, Πανεπιστημίων με Πανεπιστήμια ή παραρτημάτων τους εντός 10 ημερών – το διαβόητο και ομιχλώδες σχέδιο «Αθηνά».
Η οικονομική απαξίωση των ιδρυμάτων της ανώτατης παιδείας έχει πάρει ανεξέλεγκτες διαστάσεις με τις αυθαίρετες, ανορθολογικές και χωρίς προειδοποίηση περικοπές στις κρατικές επιχορηγήσεις, οι οποίες εφαρμόζονται με αφορμή τη λεγόμενη «κρίση χρέους» της χώρας μας. Η οικονομική απαξίωση Πανεπιστημίων και ΤΕΙ είναι περιβεβλημένη με μια σειρά νομοθετημάτων του Ελληνικού Κράτους, τα οποία όμως αποτελούν ακριβή μεταφορά των αποφάσεων για διαρθρωτικές αλλαγές της ανώτατης, που ανακοινώθηκαν στη διακήρυξη της Μπολόνια πριν δώδεκα ολόκληρα χρόνια. Όταν, δηλαδή, ούτε κρίση υπήρχε ούτε προβλεπόταν, τουλάχιστον από τις κοντόφθαλμες κυβερνήσεις των κρατών της ΕΕ.
Η απαξίωση Πανεπιστημίων και ΤΕΙ έχει ακολουθήσει μια ολόκληρη πορεία την τελευταία δεκαετία και οι μορφές που έχει πάρει, μέχρι να καταλήξει στην κυριολεκτικά ανθρωποφαγική αναδιάρθρωση των ημερών μας, είναι πολυποίκιλες. Για παράδειγμα, αναφέρουμε την προσπάθεια υποβάθμισης της σπουδαιότητας μετάδοσης θεμελιώδους γνώσης σε κάθε κλάδο σπουδών, της συκοφάντησης της επιστημονικής κοινότητας για ελιτίστικη συμπεριφορά, για αποκοπή από την πραγματικότητα ή για κλαδική και συντεχνιακή αντιδραστικότητα. Το θέμα δεν είναι αν υπήρξε σε κάποιες περιπτώσεις, αλλά ότι προσάπτουν όλα τα παραπάνω συλλήβδην σε όλη την επιστημονική κοινότητα.
Για εμάς, λοιπόν, η αναδιάρθρωση της ανώτατης παιδείας (ακόμα και το σημερινό, αποκρουστικό πρόσωπό της) δεν είναι σημείο των καιρών, αλλά στρατηγική στόχευση της ΕΕ εδώ και δεκαετίες. Και όταν λέμε ΕΕ εννοούμε όχι τους κυρίους Βαν Ρομπάι, Γιούνκερ ή Μπαρόζο. Εννοούμε τους επιχειρηματικούς κολοσσούς που κρύβονται από πίσω τους. Στόχος τους; Όπως έχει αναγνωριστεί από πολλές μεριές (η πιο πρόσφατη αναφορά από την επιστολή του προέδρου του ΤΕΙ Αθηνών, κ. Δ. Νίνου): «η μετατροπή της εκπαίδευσης σε αναλώσιμο προϊόν» δηλαδή, επεκτείνουμε εμείς: σε προϊόν που θα υπακούει στους κανόνες της αγοράς, στο νόμο προσφοράς και ζήτησης. Άλλωστε, δεν είναι κάτι που το συζητούν στα κρυφά. Τα ΜΜΕ έχουν πλημμυρίσει με λογής δημοσιολόγους, ψευτοειδικούς και ψευτοφιλοσόφους που ευαγγελίζονται το τέλος της ανώτατης παιδείας όπως την ξέραμε. Τη μετατροπή κάθε εκπαιδευτικού ιδρύματος σε μια ακόμα «επιχείρηση», τη μετατροπή της επιστήμης σε μια «εξαιρετικά εξειδικευμένη βιομηχανία».
Τί μπορούμε να κάνουμε εμείς οι εκπαιδευτικοί για να ανακόψουμε το κύμα των αναδιαρθρώσεων; Προφανώς δεν μπορούμε να αναλωθούμε σε αγανακτισμένη επιστολογραφία με τους κρατικούς λειτουργούς. Ούτε έχει νόημα να μπούμε στη διαδικασία συζήτησης των συνθηκών και των προϋποθέσεων εφαρμογής του προγράμματος «Αθηνά». Η επίθεση, άλλωστε, στην ανώτατη παιδεία δεν είναι παρά ένας από τους πολλούς βραχίονες της επίθεσης του κεφαλαίου ενάντια σε όποια κατάκτηση του εργατικού κινήματος άντεξε μέχρι σήμερα. Είναι, δηλαδή, προσχεδιασμένη και προαποφασισμένη.
Πρόταση: χρειάζεται χάραξη κοινών κινητοποιήσεων με χαρακτηριστικά αγωνιστικά. Καταρχάς, κοινή πορεία δράσης μόνιμου και έκτακτου εκπαιδευτικού προσωπικού, ΕΤΠ, διοικητικών και φυσικά των φοιτητών εντός του σπιτιού μας, του ΤΕΙ Θεσσαλονίκης και όχι μόνο.
Η κρισιμότητα των στιγμών που ζούμε δεν απαιτεί διαχείριση ή διαπραγμάτευση των ανορθολογικών και ασαφών εντολών του Υπουργείου Παιδείας.
Απαιτεί να αποτρέψουμε τον εκτροχιασμό της ανώτατης παιδείας σε επιχείρηση.
Απαιτεί νέα πρόταση για μια ανώτατη παιδεία στην υπηρεσία του κοινωνικού συνόλου και όχι στην υπηρεσία της κερδοφορίας.
Η όποια αγωνιστική μας κινητοποίηση θα έχει αντίκτυπο στην πορεία της κοινωνίας μας
και σαν τέτοια πρέπει να τη βλέπουμε.
Με άλλα λόγια, το διακύβευμα είναι είτε η είσοδος της χώρας μας σε μια περίοδο βαρβαρότητας είτε σε μια περίοδο που θα κερδίσουμε τη δυνατότητα να ζούμε με αξιοπρέπεια.
